Uzm. Dr. Ali Coşkun’dan net uyarı: “Bilimsel kanıt olmadan kullanmayın”

MANYETİK SİYAH KUM FAYDALI MI, ZARARLI MI?

Uzm. Dr. Ali Coşkun’dan net uyarı: “Bilimsel kanıt olmadan kullanmayın”

Son aylarda Ünye’de halk arasında “manyetik siyah kum” olarak bilinen ve bazı çevrelerce faydalı olduğu iddia edilen kumla ilgili sorular artarken, Uzm. Dr. Ali Coşkun konuyla ilgili önemli değerlendirmelerde bulundu. Dr. Coşkun, manyetik siyah kumun insan sağlığı üzerindeki etkileriyle ilgili yeterli ve kesin bilimsel kanıt bulunmadığını vurgulayarak vatandaşları uyardı.

“Bize tıp fakültesinde öğretilen en temel ilke ‘Bilimden kopmayın’ olmuştur” diyen Dr. Coşkun, bir maddenin faydalı ya da zararlı olduğunun söylenebilmesi için uluslararası saygın bilimsel dergilerde yayımlanmış, uzun yıllara dayanan çalışmaların bulunması gerektiğini ifade etti.

Üst Düzey Bilimsel Dergilerde Yeterli Veri Yok

Dr. Coşkun, New England Journal of Medicine (NEJM), The Lancet, JAMA, Nature, Science ve BMJ gibi dünyanın en prestijli bilimsel dergilerinde manyetik siyah kumun insan sağlığına doğrudan fayda sağladığını gösteren net çalışmaların bulunmadığını belirtti.

Ancak Nature dergisinde yayımlanan bazı araştırmalarda, özellikle Mısır’daki siyah kum yataklarında radyolojik risklerin tespit edildiğine dikkat çekti. Bu çalışmalarda siyah kumun, özellikle sahada çalışanlar için potansiyel sağlık ve çevre riski oluşturabileceği ifade ediliyor.

Manyetit İçeriği Soru İşareti

Manyetik siyah kumun ana bileşenlerinden biri olan manyetit (Fe₃O₄) hakkında da bilgi veren Coşkun, bu maddenin sanayide önemli bir yere sahip olduğunu ancak insan sağlığı söz konusu olduğunda durumun karmaşık olduğunu söyledi.

Bilimsel yayınlara göre manyetit:

• Kentsel hava kirliliğinde partikül madde (PM) olarak bulunabiliyor

• Beyinde birikerek Alzheimer gibi nörodejeneratif hastalıklarla ilişkilendirilebiliyor

• Bazı deneysel çalışmalarda ise ilaç taşıyıcı sistemlerde potansiyel fayda sağlayabiliyor

“Yani aynı madde, doza, maruziyet süresine ve kişiye göre hem fayda hem zarar oluşturabilir” diyen Coşkun, bu nedenle genelleme yapılmasının bilimsel olmadığını vurguladı.

Kalp Pili Olanlar İçin Risk Olabilir mi?

Dr. Coşkun, henüz cevabı net olmayan kritik sorulara da dikkat çekti:

• Manyetik kum hücrelerin elektriksel dengesini etkiler mi?

• Kalp pili olan kişiler için risk oluşturur mu?

• İçeriğindeki partiküller damar tıkanıklığına yol açabilir mi?

• Radyoaktivite riski var mı?

Bu soruların ancak kapsamlı üniversite araştırmalarıyla cevaplanabileceğini söyledi.

Çocuklar ve Oyun Alanları Uyarısı

Yunanistan ve Brezilya’da yapılan bazı çevresel çalışmalara da değinen Coşkun, siyah kumların:

• Kurşun, arsenik, kadmiyum gibi potansiyel zararlı elementler içerebildiğini

• Çocukların oyun alanlarında bu maddelere istemeden maruz kalabildiğini

• Bazı siyah kum türlerinin doğal radyasyon seviyesinin yüksek olabildiğini

belirtti.

“Faydalı da diyemem, zararlı da”

Uzm. Dr. Ali Coşkun açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Manyetik siyah kum için bugün net olarak ‘faydalıdır’ ya da ‘zararlıdır’ demek bilimsel olmaz. Daha çok, daha nitelikli araştırmaya ihtiyaç var. Vatandaşlarımızdan ricam; içeriği bilinmeyen, bilimsel olarak yeterince çalışılmamış hiçbir ürünü tedavi amacıyla kullanmamalarıdır.

Bilimden ayrılmayalım, yolda kalmayalım.” Dedi..