Prof. Dr. Karabekiroğlu: “Zorbalık, doğru müdahale ile çözülecek bir sorundur”

Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nden (OMÜ) Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Koray Karabekiroğlu, akran zorbalığının, günümüz eğitim dünyasında üzerinde ciddiyetle durulması gereken önemli bir sorun olduğunu ifade etti.

Zorbalığın, ailelerin doğru müdahalesiyle düzelebileceği bir durum olduğunu dile getiren Prof. Dr. Karabekiroğlu, “Zorbalık, çoğu zaman 'Çocuklukta olur böyle şeyler' denilerek geçiştirilse de çocukların gelişimi üzerinde kalıcı etkiler bırakabilir. Zorbalıkla mücadelede en kritik adım; farkındalıktır. Her çatışma zorbalık değildir. Bir davranışın zorbalık sayılabilmesi için üç temel unsur birlikte bulunmalıdır; kasıt, süreklilik ve güç dengesizliği. Davranışın bilerek zarar verme amacı taşıması, tekrarlayıcı olması ve taraflar arasında fiziksel ya da sosyal bir güç eşitsizliği bulunması gerekir.” diye konuştu.

“Zorbalık sadece fiziksel değil”

Zorbalığın sadece fiziksel olmadığını söyleyen Prof. Dr. Koray Karabekiroğlu, “İsim takma ve alay etme gibi sözel, dışlama ve dedikodu yayma gibi ilişkisel, teknolojik araçlarla yapılan siber zorbalık türleri de vardır. Kız çocuklarında daha çok ilişkisel, erkek çocuklarında ise fiziksel zorbalık gözlemlenmektedir. Çocuklar çoğu zaman korku ya da ispiyoncu damgası endişesiyle yaşadıklarını anlatmaz. Bu nedenle ebeveynlerin dikkatli olması gerekir. Kıyafetlerin zarar görmesi, açıklanamayan morluklar, okula gitmek istememe, psikosomatik şikayetler, içe kapanma, uyku sorunları, akademik başarıda ani düşüş ve servis kullanmaktan kaçınma önemli uyarı işaretleridir.” ifadelerini kullandı.

“Tepkisel tutum çocuğun paylaşımını zorlaştırır”

Çocuğun zorbalığa uğradığı öğrenildiğinde ilk kuralın sakin kalmak olduğunu ifade eden Prof. Dr. Karabekiroğlu, “Yargılayıcı ya da aşırı tepkisel bir tutum çocuğun paylaşımını zorlaştırır. 'Bunu bana anlattığın için teşekkür ederim, bu senin hatan değil' mesajı verilmelidir. Şiddeti teşvik eden ifadelerden kaçınılmalı, çocuğun 'Hayır, dur' diyebilmesi, ortamdan uzaklaşması ve bir yetişkinden yardım istemesi desteklenmelidir. Zorba öğrenci ya da ailesiyle doğrudan iletişime geçmek yerine okul yönetimi ve rehberlik servisiyle iş birliği yapılmalıdır. Eğer çocuk zorbalık yapıyorsa, davranışın onaylanmadığı net biçimde ifade edilmeli; kişilik değil, davranış eleştirilmelidir. Empati geliştirmesi sağlanmalı ve kesinlikle fiziksel ceza uygulanmamalıdır. Zorbalık yapan çocukların çoğu empati becerisi düşük, dürtüsel ve öfke kontrolünde zorlanan çocuklardır. Aile içi fiziksel ceza, ilgisizlik ya da aşırı otoriter tutumlar risk faktörüdür.” dedi.

“Siber zorbalık, zorbalığın 7/24 sürebilen bir türüdür”

Zorbalığın, iki çocuk arasındaki basit bir mesele olmadığını belirten Dr. Koray Karabekiroğlu, şöyle konuştu:

“Okullarda, bütüncül okul yaklaşımı benimsenmeli ve bizim okulumuzda zorbalığa izin verilmez mesajı net biçimde verilmelidir. Okullar, öğrencilerin güvenliğini sağlamakla yasal olarak yükümlüdür; gerekli önlemler alınmazsa idari ve hukuki süreçler gündeme gelebilir. Siber zorbalık, zorbalığın 7/24 sürebilen ve anonimlik nedeniyle daha yıkıcı olabilen bir türüdür. Esas olan, çocuğun yaşadıklarını ailesiyle paylaşabileceği güven ortamını kurmaktır. Şüphe durumunda çevrim içi aktiviteler takip edilmeli; delil niteliğindeki mesaj ve görüntüler silinmemelidir. Zorbalık, doğru müdahale ile çözülebilecek bir sorundur. Sessiz kalmak değil, görmek, duymak ve söylemek çözümdür.”